భూకంపాలకు కారణమేమిటి?

 భూకంపాలకు కారణమేమిటి?

భూమిని కదిలించే ఈ వినాశకరమైన దృగ్విషయాల వెనుక కథ

భూకంప ఫలకాలు (టెక్టోనిక్ ప్లేట్లు) ఢీకొన్నప్పుడు ఏర్పడే ఒత్తిడి కారణంగా భూకంపాలు సంభవిస్తాయి. కాలక్రమేణా, ఈ ఫలకాలు ఒకదానికొకటి జరిగిపోతాయి మరియు భారీ మొత్తంలో శక్తి విడుదలవుతుంది, ఇది భూమి గుండా భూకంప తరంగాలను పంపుతుంది. ఈ పగులు ఏర్పడే ప్రదేశం తరచుగా భూమి లోపల చాలా కిలోమీటర్ల లోతులో ఉంటుంది; దీనిని ఫోకస్ లేదా హైపోసెంటర్ అని పిలుస్తారు. ఉపరితలంపై దీనికి సరిగ్గా పైన ఉన్న ప్రదేశాన్ని ఎపిసెంటర్ అంటారు, ఇక్కడే చాలా వరకు నష్టం జరుగుతుంది. ఫాల్ట్ లైన్ రకాన్ని బట్టి భూకంపాలు విభిన్న లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి, కానీ అవి నీటి అడుగున సంభవించినప్పుడు, భారీ విధ్వంసం సృష్టించగల పెద్ద అలలను ప్రేరేపిస్తాయి – వీటిని సునామీలు అంటారు.

భూకంప తరంగాలు

భూపటలం గుండా భూకంప తరంగాలు ఎలా ప్రయాణిస్తాయి

ప్రాథమిక తరంగం

P తరంగాలు భూపటలం గుండా ముందుకు వెనుకకు ప్రయాణిస్తూ, తరంగానికి అనుగుణంగా భూమిని కదిలిస్తాయి. ఇవి తరంగాలలోకెల్లా అత్యంత వేగంగా కదిలేవి, సుమారుగా 6-11 కి.మీ/సె (3.7-6.8 మై/సె) వేగంతో ప్రయాణిస్తాయి మరియు సాధారణంగా ఒక ఆకస్మిక ధ్వనితో మొదటగా వస్తాయి.

ద్వితీయ తరంగాలు

S తరంగాలు, తరంగ దిశకు లంబంగా పైకి క్రిందికి కదులుతూ, భూపటలంలో దొర్లుడు చలనాన్ని కలుగజేస్తాయి. ఇవి P తరంగాల కంటే నెమ్మదిగా ఉంటాయి, సుమారుగా 3.4-7.2 కి.మీ/సె (2.1-4.5 మై/సె) వేగంతో ప్రయాణిస్తాయి మరియు కేవలం ఘన పదార్థాల గుండా మాత్రమే ప్రయాణించగలవు, ద్రవాల గుండా కాదు.

లవ్ తరంగాలు

P మరియు S తరంగాల వలె కాకుండా, ఉపరితల తరంగాలు కేవలం భూమి ఉపరితలం వెంబడి మాత్రమే కదులుతాయి మరియు చాలా నెమ్మదిగా ఉంటాయి. బ్రిటిష్ భూకంప శాస్త్రవేత్త ఏఈహెచ్ లవ్ పేరు మీదగా వచ్చిన లవ్ తరంగాలు, ఈ రెండు రకాలలో వేగవంతమైనవి మరియు తరంగ దిశకు లంబంగా భూమిని అటు ఇటు కంపింపజేస్తాయి.

రేలీ తరంగాలు

బ్రిటిష్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త లార్డ్ రేలీ పేరు మీదగా వచ్చిన రేలీ తరంగాలు, భూమిని దీర్ఘవృత్తాకార చలనంలో కంపింపజేసే ఉపరితల తరంగాలు. భూకంపం సమయంలో ఉపరితల తరంగాలు చివరగా వస్తాయి, కానీ అవి కలిగించే తీవ్రమైన ప్రకంపనల కారణంగా మౌలిక సదుపాయాలకు తరచుగా అత్యధిక నష్టాన్ని కలిగిస్తాయి.